Is mijn valkparkiet een man of pop ?
Witmasker
Witmaskers hebben, zoals de naam al zegt, witte maskers. Bij deze mutatie zijn alle geel- en oranjetinten weg gevallen. Een witmasker man ziet er als jonge vogel hetzelfde uit als de pop ; het masker is wat valig wit. Na de eerste rui die meestal begint tussen de 4 en 8 maanden wordt het masker steeds witter en witter. De enige uitzondering is de bonte witmakser. Deze hebben als volwassen valk vaak grijze vlekken in het masker, waardoor het moeilijk te beoordelen is of het nu een man of pop is. Witmaskers komen in veel combinaties voor, zoals cinnamon witmasker, geparelde witmasker, lutino witmasker, bonte witmasker enz.
Gewoon masker
Ook bij gewone maskers is het verschil tussen een volwassen man en pop duidelijk te zien. Een jonge man heeft dezelfde grauwige masker als een volwassen pop. De oranje wangvlek is meestal ook nog niet zo fel. Tijdens de eerste rui wordt het masker steeds geler en meestal wordt bij de man de wangvlek ook wat wat feller als ze volwassen zijn. Gewone maskers komen ook bij diverse mutaties voor, zoals cinnamon en wildkleur.
Het masker van de pop blijft hetzelfde als ze volwassen wordt ; wat grauwig met meestal een wat matte wangvlek.
Gepareld
Of een geparelde valkparkiet een man of pop is wordt al snel duidelijk tijdens de eerste rui. Een geparelde man verliest zijn parels vanaf de eerste rui en de meeste geparelde mannen zijn binnen 1 of 2 jaar alle parels kwijt. Ze zien er dan uit als een gewone wildkleur, een gewone cinnamon of een gewone lutino enz. Ook het masker wordt duidelijker geel, alhoewel geparelde valkparkieten al vrij snel een mooi geel masker hebben ( behalve natuurlijk de geparelde witmaskers ).
Geparelde poppen houden hun hele leven hun parels en zijn dus ook duidelijk te herkennen. Wel zie je bij oudere popjes dat ze wat parels kunnen verliezen, maar blijven natuurlijk duidelijk herkenbaar als gepareld.
|
Lutino
Bij lutino´s zijn alle grijs en bruintinten weggevallen. De man en de pop zien er hetzelfde uit en het is daarom moeilijk om ze qua uiterlijk te onderscheiden. Je zult dus moeten kijken naar het gedrag en soms kun je m.b.v. erfelijkheidsleer uitrekenen of het een pop is.
Soms hebben volwassen poppen een meer duidelijke gele bevedering dan mannen en hun wangvlek is ook soms wat feller, maar helaas gaat dat niet altijd op. Ook kun je soms als je heel goed de onderkant van de staart en vleugels bekijkt zien dat het een pop is. Popjes hebben onder de vleugels stippen die in de oksel beginnen en helemaal uitlopen tot het einde. Ook hebben ze bij de staart een visgraatmotief. Maar helaas is dit niet altijd duidelijk. Het gedrag blijft nog steeds de duidelijkste methode om te sexen. |
Bont
Albino
Een albino is eigelijk een verkeerde benaming ; het is een lutino witmasker. Een albino is helemaal wit met rode ogen en het is onmogelijk om aan zijn of haar uiterlijk te zien of het een man of pop is. Je moet dus uitgaan van het gedrag of je moet het kunnen uitrekenen m.b.v. erfelijkheidsleer ( geslachtsgebonden vererving ).
Stippen en strepen
De volgende methode is helaas niet waterdicht, omdat niet alle poppen de stippen en strepen houden, maar wel in de meeste gevallen :
Bij wildkleur, cinnamon en lutino hebben jonge valkparkieten en poppen aan de onderkant van hun vleugels rijen met stippen. Bij poppen lopen de stippen vaak door vanaf het lichaam tot aan het uiteinde van de vleugels, maar zoals je aan de foto van deze cinnamon pop ziet zijn er ook poppen met veel minder stippen. Jonge mannen hebben meestal rijen stippen vanaf het uiteinde van de vleugels tot de helft van de vleugel. Des te meer het bij het lichaam komt, des te vager worden de stippen. Bij de man zal vanaf de eerste rui de stippen langzaam verdwijnen.
Jonge valkparkieten en volwassen poppen hebben aan de onderkant van hun staart een zogenaamd "visgraatmotief" ; horizontale strepen. Ook deze zullen bij het volwassen worden van de man verdwijnen en meestal bij de volwassen pop blijven.
Gedrag van de man
Zodra de man volwassen begint te worden ( meestal zo tussen de 5 en 9 maanden ) begint hij met machogedrag. Het begint meestal al op jonge leeftijd met zingen. De man zingt veel melodieuzer dan de meeste poppen. Ze fluiten ook al snel toontjes na en als je geluk hebt kan de man ook leren woordjes na zeggen. Het zingen begint met een paar toontjes die langzaam uitgebreid worden. De man zingt vaak met zijn kop in de voerbak of bijvoorbeeld in een bel. Hierdoor wordt het geluid versterkt waarmee hij indruk probeert te maken .
Al snel na het begin van zijn eerste zangkunsten zal de man zich macho gaan gedragen. Het begint met rond paraderen met zijn kop iets naar beneden en zijn vleugeltjes iets van het lichaam af, dan fluiten afgewisseld met het tikken van zijn snavel op iets wat lekker veel lawaai maakt. Koektrommels zijn favoriet ! ;o) Als de man helemaal indruk wil maken doet hij zijn vleugels helemaal omhoog terwijl hij fluit en rond paradeert. Maar de vleugels omhoog wordt ook gebruikt door de pop om zich groter te maken als ze bijvoorbeeld ergens van schikt of indruk wil maken.
Mannen die geslachtsrijp zijn en geen pop hebben waarmee ze kunnen paren zoeken vaak als alternatief schommeltjes en andere "gewillige objecten" om toch aan hun trekken te komen. Ze doen dit door er met hun cloaca, die aan de onderkant van hun buik zit, langs te wrijven. Dit is een raar gezicht als je het voor het eerst ziet, maar jaag hem niet weg of straf de valkparkiet er niet voor, want dan raakt hij behoorlijk gefrustreerd en kan hij zich zelfs agressief gaan gedragen. Alleen in sommige gevallen als het valkje jou als "gewillig object" ziet is het misschien wel handig om hem duidelijk te laten weten dat je dat niet bent ;o)
Jonge mannen in hun "pubertijd" kunnen wat agressiever worden. De hormonen gieren door hun lichaam heen en vooral als ze veel vrijheid krijgen kan het gebeuren dat hij zelfs mensen en andere vogels gaat aanvallen. Dit gedrag is zeker als je het snel de kop indrukt van voorbijgaande aard en is dus geen reden om het valkje weg te doen. Geef het valkje een tijdje minder vrijheid. Laat hem er dus niet de hele dag uit de kooi, maar bijvoorbeeld maar een uur per dag. Zorg er verder voor dat het valkje in die periode niet bovenop je hoofd gaat zitten. Hiermee verhoogt hij zichzelf in rang. Als een valkje geen rangproblemen heeft is het geen probleem dat hij / zij op je hoofd zit. Geef hem verder voldoende afleiding met speeltjes en lekkere dingen enz. Als het echt te gek wordt en het valkje valt je in je gezicht aan tot bloedens toe is het tijd voor ingrijpendere maatregelen. Het is dan verstandig om je valkje te ( laten ) kortwieken. Dit klinkt ingrijpender dan het is, want je hoeft hem niet zo te kortwieken dat hij helemaal niet meer kan vliegen, maar kortwiek hem zo dat hij er gewoon meer moeite voor moet doen om te vliegen. Je zet hem door deze ingreep weer een stuk lager in rang en meestal is éénmalig "beperkt kortwieken" voldoende. Na de volgende rui zijn zijn vleugels weer normaal en meestal zal hij daarna niet meer zulke streken hebben.
Gedrag van de pop
Geslachtsgebonden vererving
Zonder al te diep op de vererving van valkparkietmutaties in te gaan wil ik even kort uitleggen hoe het komt dat je in sommige gevallen aan de ouders kunt zien of het jong een man of pop is.
Er zijn 3 mutaties die in Nederland regelmatig voorkomen die geslachtsgebonden vererven. Het zijn de mutaties cinnamon, lutino en gepareld.
Voor de meeste mutaties ( bont, witmasker, fallow enz ) moeten de ouders allebei eruit zien als deze mutatie of het bij zich dragen als split om zulke jongen te kunnen krijgen. Ze heten recessief.
Dan zijn er ook nog dominante mutaties waar maar één van beide ouders er zo uit hoeft te zien om zulke jongen te krijgen, zoals wildkleur. Een valk kan er niet split voor zijn, want als hij / zij het bij zich draagt ziet het valkje er ook zo uit.
Bij geslachtgebonden mutaties moet in ieder geval de man er zo uit zien of het bij zich dragen als split om zulke jongen te krijgen. Poppen kunnen er niet split voor zijn, maar er wel zo uit zien. Als alleen de man de mutatie bij zich heeft ( zichtbaar of split ), dan geeft hij dit alleen door aan zijn dochters. Als de pop bijvoorbeeld wildkleur is en de man cinnamon, dan weet je zeker dat alle cinnamon jongen in het nest poppen zijn. En ook als beide valkjes wildkleur zijn en er zitten cinnamon jongen in het nest, dan moet de man er split voor zijn en zijn de cinnamon jongen dus poppen. Als beide valkjes cinnamon zijn dan kunnen de cinnamon jongen zowel man als pop zijn. Als alleen de pop cinnamon is en de man heeft geen cinnamon als split zullen er geen cinnamon jongen in het nest zitten.
And special thanks to Sandra ( Vip Aviary ), Barbara ( Heavenly Wings Aviary ) and Kat ( Majestic Wings Aviary ) for the use of their beautiful tielpictures.
|
|